بایگانی ماهانه : مهر ۱۳۹۵

جدال عقل و تجربه در فلسفۀ مدرن

دورۀ آموزشی «جدال عقل و تجربه در فلسفۀ مدرن»

زمان: پنج شنبه ها ساعت ۱۶ الی ۱۸

شروع دوره: ۲۹ مهرماه

فلسفۀ مدرن عمدتاً به دو جریان کلی عقل‌گرا و تجربه‌گرا تقسیم می‌شود. در مقابل جریان عقل‌گرا که به حجیت عقل و استقلال آن از تجربه (دستکم در حوزۀ مقولات فطری) باور داشتند، تجربه‌گرایان بر اصالت تجربه به عنوان تنها مجرای مواجهه با جهان و حقیقت تاکید می‌ورزیدند. در این معنا، هرچند فرانسیس بیکن پدر تجربه‌گرایی مدرن است، اما می‌توان جان لاک را به عنوان نخستین فیلسوف تجربه‌گرا معرفی کرد. سنت تجربه‌گرایی مدرن پس از فراز و نشیب‌های بسیار در نیمۀ قرن هجدهم با انسداد مواجه شد و در نهایت، نزد هیوم، به ابزاری برای انتقاد علیه هر شکلی از عقل‌گرایی، فلسفه و معرفت بدل شد. هیوم تجربه‌گرایی را به نوعی شکاکیت مدرن متحول ساخت و امکان معرفت قطعی به جهان خارج را به کلی منتفی دانست.

دورۀ آموزشی «جدال عقل و تجربه در فلسفۀ مدرن» می‌کوشد تا در طول ۷ جلسه سیر تکوین تجربه‌گرایی مدرن را نزد متفکرانی همچون جان لاک، جرج بارکلی و دیوید هیوم عرضه کند و از این طریق، طرحی کلی و حتی‌الامکان منسجم از مواجهۀ عقل و تجربه در فلسفۀ مدرن به دست دهد و راه را برای ورود به فلسفۀ کانت بگشاید.
photo_2016-09-18_21-57-14-1

ویراستاری آثار فلسفی بدعت نیست

مصاحبه محمدمهدی اردبیلی با روزنامه فرهیختگان

فرهیختگان/زهرا سلیمانی:محمدمهدی اردبیلی، پژوهشگر، نویسنده و مترجم آثار فلسفی است. عنوان او گاهی علاوه‌بر مترجم با عنوان ویراستار روی جلد کتاب‌های فلسفی نیز به چشم می‌خورد. او تاکنون کتاب‌های «نقد عقل محض» از ایمانوئل کانت، «عصر ایدئالیسم آلمانی» از رابرت سالمن، «شناخت هگل‌گرایی» از رابرت سینربرینک و مجموعه «دفترهای سیاست مدرن»  از انتشارات روزبهان با آثاری کلاسیک از فیلسوفان مدرن  مانند اسپینوزا ، نوالیس، ولتر، لایبنیتس، روسو و دیگران. چند کتاب دیگر را ویراستاری کرده است. در گفت‌وگوی زیر از ویژگی‌ها و تفاوت‌های سنت ویراستاری به این سبک و سیاق پرسیده‌ایم.

ادامه مطلب

شناخت هگل گرایی

 

شناخت هگل‌گرایی
نویسنده: رابرت سینربرینک
مترجم: مهدی بهرامی
ویراستار: محمدمهدی اردبیلی

برگزیده‌ای از یادداشت نویسنده برای ترجمه‌ی فارسی:

کتاب شناخت هگل‌گرایی درصدد است تا عناصر اصلیِ ایده‌آلیسم هگل را معرفی، و آن را به‌منزله‌ی واکنشی انتقادی نسبت به فلسفه‌ی کانت فهم و درک کند، و سپس به ترسیم خطوط اصلی این مسأله بپردازد که چگونه مکاتب متفاوتِ اندیشه‌ی هگلی قرن نوزدهم ـ که به هگلیان چپ و راست معروف‌اند ـ با سمت‌وسویی [کاملاً] متفاوت بسط و تعدیل یافتند، به گونه‌ای که از یک‌سو در مارکسیسم، و از سوی دیگر در اگزیستانسیالیسم متجلّی شدند. میراث هگل در قرن بیستم، بخشِ اساسیِ بسط و توسعه‌ی فلسفه‌ی فرانسوی بود، از هگل‌گراییِ اگزیستانسیالیستی ژان وال و ژان هیپولیت، و هگل‌گرایی هیدگری ـ مارکسیستی الکساندر کوژو، تا هگل‌گراییِ پدیدارشناختی و «پساساختارگرایانه» نزد فیلسوفانی چون موریس مرلوپونتی، ژیل دُلوز (مخالفِ شناخته‌شده‌ی هگل)، و ژاک دریدا (که هگل را به عنوان پیش‌گام و در عین‌حال، هدفِ حمله‌ی واسازی تلقی می‌کند). نیز در چارچوب فلسفه‌ی آلمانی قرن بیستم، تأثیر هگل بر مارکسیسم غربی و نظریه‌ی انتقادی تعیین‌کننده است: از مارکسیسمِ هگلیِ لوکاچ و دیالکتیک روشن‌گریِ آدورنو و هورکهایمر، تا نظریه‌ی انتقادی مدرنیته نزد هابرماس، میراث هگل، به نحوی مؤثر، چشم‌انداز مفهومی فلسفه‌ی اروپایی را شکل داده است.

فهرست کتاب

یادداشت نویسنده برای ترجمۀ فارسی

مقدمه مترجم

مقدمه نویسنده

بخش اول – ماجراهای هگل گرایی

فصل اول – معرفی ایده‌آلیسم هگلی

فصل دوم – ماجراهایی در هگل گرایی

بخش دوم – هگل‌گرایی آلمانی  

فصل سوم – شیء وارگی و متافیزیک:  لوکاچ و هایدگر

فصل چهارم – روشنگری، استیلا و نا – اینهمانی: دیالکتیک منفی آدورنو

فصل پنجم – مدرنیته، بیناسوبژکتیویته و به رسمیت شناسی: هابرماس و هونت

بخش سوم – هگل‌گرایی فرانسوی

فصل ششم – هگل‌گرایی فرانسوی و ناخشنودی هایش: وال، هیپولیت، کوژو

فصل هفتم – میان اگزیستانسیالیسم و مارکسیسم: سارتر، دوبووار، مرلوپونتی

فصل هشتم – واسازیِ هگل گرایی: دُلوز، دریدا و مسئلۀ تفاوت

نتیجه‌گیری – آیندۀ هگل‌گرایی

 

photo_2016-09-28_00-52-57