آرشیو دسته ها: مصاحبه

ویراستاری آثار فلسفی بدعت نیست

مصاحبه محمدمهدی اردبیلی با روزنامه فرهیختگان

فرهیختگان/زهرا سلیمانی:محمدمهدی اردبیلی، پژوهشگر، نویسنده و مترجم آثار فلسفی است. عنوان او گاهی علاوه‌بر مترجم با عنوان ویراستار روی جلد کتاب‌های فلسفی نیز به چشم می‌خورد. او تاکنون کتاب‌های «نقد عقل محض» از ایمانوئل کانت، «عصر ایدئالیسم آلمانی» از رابرت سالمن، «شناخت هگل‌گرایی» از رابرت سینربرینک و مجموعه «دفترهای سیاست مدرن»  از انتشارات روزبهان با آثاری کلاسیک از فیلسوفان مدرن  مانند اسپینوزا ، نوالیس، ولتر، لایبنیتس، روسو و دیگران. چند کتاب دیگر را ویراستاری کرده است. در گفت‌وگوی زیر از ویژگی‌ها و تفاوت‌های سنت ویراستاری به این سبک و سیاق پرسیده‌ایم.

ادامه مطلب

نقد عقل محض به فارسی پس از سه دهه

مصاحبه ماهنامه اطلاعات حکمت و معرفت با مترجم و ویراستار ترجمۀ جدید کتاب نقد عقل محض

اطلاعات حکمت و معرفت- منیره پنج تنی/ نقد عقل محض یکی از آثار سه گانۀ فلسفۀ نقادی کانت است. نخستین بار شمس الدین ادیب سلطانی در سال ۱۳۶۲ (نشر امیرکبیر) آن را به فارسی ترجمه کرد و با تمام دشواری­ها و مناقشاتی که با خود به همراه آورد تا بیش از سه دهه تنها ترجمۀ موجود از این اثر بود. ادیب سلطانی با زبانی مخصوص به خود، با دقتی ویژه و با مقابلۀ با چند ترجمۀ دیگر، سنجش خرد ناب را در اختیار علاقمندان قرار داد. درگیر شدن با ترجمۀ فارسی این اثر و مقابله­اَش با متن انگلیسی، در زمان دانشجویی، سبب می­شد باور کنم واقعا نمی­خواهم فقط دوستدار دانایی باشم و حاضرم برایش تلاش کنم، اما نمی­توانم پنهان کنم که مدام می­گفتم کاش ترجمۀ روان­تری هم در دست بود. حالا به همت بهروز نظری و محمدمهدی اردبیلی، ترجمۀ روان و خوش­خوانی از این اثر منتشر شده است. بهروز نظری در سال ۱۳۹۰ نقد عقل محض را ترجمه و در همان سال دوباره ویرایش کرد؛ اما در سال ۱۳۹۴ این اثر با ویراستاری محمدمهدی اردبیلی و این بار از سوی انتشارات ققنوس روانۀ بازار کتاب شد. برای آگاهی از روند این ترجمه و ویرایش، به سراغ بهروز نظری (مترجم) و محمدمهدی اردبیلی (ویراستار) این اثر رفتم. ادامه مطلب

هگل تاریخ فلسفه را به شیوه متعارف روایت نمی‌کند

مصاحبه با خبرگزاری مهر به بهانۀ کتاب جدیدالنتشار «هگل: از متافیزیک به پدیدارشناسی»

به گزارش خبرنگار مهر، دیالکتیک بحثی است که از دیر باز در بین فلاسفه متداول بوده است. اما شاید در قرون جدید دیالکتیک را به فیلسوفانی مانند کانت و هگل بیشتر می شناسند. دلیل این امر هم شاید پرداختن این فلاسفه به این روش در کارهایشان باشد. محمد مهدی اردبیلی تحصیل کرده و پژوهشگر فلسفه، دایره مطالعاتی خود را بر روی هگل متمرکز کرده است. کتاب «هگل: از متافیزیک به پدیدارشناسی» اثری جدیدی از وی است که توسط انتشارات علمی به زیور طبع آراسته شده است. این کتاب همان طور که از عنوانش پیداست تلاشی است که نشان دهد هگل چگونه از متافیزیک به پدیدارشناسی سیر می کند. به مناسبت انتشار این کتاب با اردبیلی به گفتگو نشسته ایم که در ادامه آمده است؛ ادامه مطلب

باید بتوانیم برداشت و فهم خود را از هگل بنویسیم

گفت وگو با روزنامه اعتماد

به بهانه انتشار کتاب هگل و پدیدارشناسی روح

منوچهر دین‌پرست/ هگل از جمله فیلسوفانی است که در ایران سرنوشت تامل برانگیزی داشته است. از سال ۱۳۲۰ که محمدعلی فروغی کتاب سیر حکمت در اروپا را منتشر می کند و هگل را به ایرانیان معرفی می کند چندین دهه می گذرد. طی این سالها هگل گاه در قامت یک مارکسیست برای چپ ها مطرح بوده و گاه در قامت شاعر و عارف. در این میان نیز عده ای سعی کرده اند از نحوه تفلسف هگل برای رفع برخی از نابسامانی‌های تاریخی و فرهنگی کشورمان بهره ببرند. البته باید اذعان داشت که در این مدت کوشش‌ها در جهت فهم هگل، فهم نسبتِ اندیشه‌های وی با فرهنگ مدرن، و استفاده از میراث هگلیان در فهم بهتر جامعه و فرهنگ ایرانی بوده است. امروز هگل در کنار متفکرانی چون ‌دکارت، کانت، هایدگر، نیچه و ویتگنشتاین و حتی فیلسوفان معاصر غربی از متفکران شناخته شده نزد ایرانیان است. این شناخت واجد مراتب مختلفی است، اما در هر صورت هگل در خزانه دانایی اهل فکر، نقشی غیر قابل حذف دارد. طی این سالها کتابهای مختلفی از هگل و یا درباره هگل منتشر شده است. به تازگی کتابی با عنوان “هگل و پدیدارشناسی روح” اثر رابرت استرن توسط نشر ققنوس منتشر شده که بهانه ای شد با یکی از مترجمان این اثر گفت و گویی درباره سیر هگل پژوهی در ایران – هر چند مختصر – و نگاهی به این اثر داشته باشیم. دکتر محمد مهدی اردبیلی، نویسنده، مترجم و مدرس فلسفه غرب است. از وی تا کنون آثاری مانند «آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل»، «واسازیِ هگل»، «خودآگاهی هگلی و پساساختارگرایان فرانسوی»، «دفترهای سیاست مدرن ۱ (منتخبی از نوشته‌های سیاسی هگل)» و «نقادیِ نقدِ عقل محض» منتشر شده است.  ادامه مطلب

اسپینوزا دکارتی است که از ترس رها شده است

۱۴۲۸۸_Hney4VuC

گفت و گو با محمدمهدی اردبیلی

 به بهانۀ سالروز تولد اسپینوزا

روزنامه فرهیختگان/ ۳ آذر ۱۳۹۲/سجاد صداقت: بدون شک یکی از مهم ترین فلاسفه ای که در فارسی کمتر به آن پرداخته شده، فیلسوف شهیر هلندی باروخ اسپینوزا است. اسپینوزا در ۲۴نوامبر ۱۶۳۲ به دنیا آمده است و همان گونه که در گفت و گوی پیش رو خواهید خواند واکاوی فلسفه او جایگاهی مهم در تاریخ فلسفه غرب داشته است. محمدمهدی اردبیلی استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم آثار فلسفی است که در این مصاحبه با تاکید بر جایگاه اسپینوزا در متافیزیک مدرن به تحلیل آثار و آرا وی پرداخته است. اردبیلی در این گفت و گو ضمن بحث از تاثیرات دکارت بر اسپینوزا، او را در کنار افلاطون و کانت بزرگترین الهام‌بخش هگل معرفی می کند:  


نگاه فلسفه اسپینوزا را متاثر از دکارت دانسته اند. این تاثیر تا آنجا ادامه یافته است که از لایب نیتس نقل می کنند که «فلسفه‌ی اسپینوزا همان فلسفه‌ی دکارت است که از حد اعتدال بیرون رفته است.» آیا می توان این دیدگاه را درباره فلسفه او پذیرفت؟ این حرف در صورت درست بودن به این معنا است که او به طور کلی تحت تاثیر دکارت بود؟ ادامه مطلب