دربارۀ پیام نتانیاهو

دربارۀ پیام نتانیاهو

✍ محمدمهدی اردبیلی

نتانیاهو خطاب به مردم ایران، با ژستی خیرخواهانه، پیامی ویدئویی منتشر کرده است. کل سخنان او، بی‌استثنا، چیزی نیست جز فریبکاری و فرار به جلو. مجموعه‌ای از گزاره‌های کلی در دفاع از «آزادی»، «عدالت»، «شفقت» و «دوستی»، و در نقد «تعصب»، «تروریسم»، «دزدی»، «استبداد» و … . می‌توان، به درستی، همین سخنرانی را، با عیناً همین کلیدواژه‌ها، علیه اسرائیل و سیاست‌های راستگرایانۀ خود نتانیاهو بیان کرد که حتی صدای همپیمان‌های امریکایی و اروپایی‌اش را هم درآورده است. خوشبختانه در فضای سیاسی و روشنفکری نیز این سخنان – مانند نمونۀ مضحک‌تر و آشکارترِ قبلی افاضات دربارۀ شلوار جین – مورد انتقاد قرار گرفت و جدی گرفته نشد. اما خطر همچنان در کمینِ بخشی از جامعه است که به دلیل ضعف در تحلیلِ سیاسی و تاثیرپذیری از رسانه‌هایی که هدفشان صرفاً مبراسازیِ جنایتکاران است، توانایی شناخت این فریبکاری را ندارد. در اینجا «بخشی» از اپوزیسیونِ عمدتاً خارج‌نشین مترصد به دست گرفتن کنترلِ اذهان و تحریف تاریخ‌اند. انگیزۀ اصلی آنها البته نه بهبود وضعیت اجتماعی-سیاسی-اقتصادیِ مردم ایران، بلکه یا واکنش کین‌توزانه نسبت به حکومت و تسویه حسابهای تاریخی است، یا تلاش برای حل‌وفصل مشکلات اقتصادی ناشی از پناهندگی در غربت. روشن است که ویدئوی اخیرالانتشار بخشی از بازی‌های تبلیغاتی اسرائیل است برای توجیه کردنِ اقدامات گذشته و به ویژه توطئه‌های آتی‌اش در وادار کردن ترامپ به افزایش تحریم‌ها و چه بسا ملغی ساختن برجام. همدستیِ عملی دو جریانِ به‌ظاهر دشمن – یعنی راستگرایان افراطی داخلی و راست‌گرایان افراطی خارجی – در دفاع از تحریم‌ها و مخالفت با برجام بر هیچ کس پوشیده نیست. به بیان دیگر، رفتار افراطیان در تهران، توجیهی به دست افراطیان در واشنگتن می‌دهد تا سخنانی بگویند که حربه‌ای به دست افراطیون داخلی بدهند و این چرخۀ خطرناک – که از قضا با منافع سیاسی و اقتصادی هر دو طرف پیوند خورده – همچنان ادامه می‌یابد.
از سوی دیگر نیز جریان اپوزیسیونِ ایرانیانِ ضدایرانی متاسفانه در مقاطعی توانسته است به کمک رسانه‌های ریزودرشت و دلارهای کنگره و سنا یا میراث غصبیِ شاه و شهبانو، و نیز به مدد افراطی‌گریهای داخلی، به جریانات انتقادی و اعتراضی داخلِ کشور نیز سمت‌وسویی انحرافی بخشد که تاسف بارترین نمونه‌اش شعار «نه غزه، نه لبنان» در سال ۱۳۸۸ بود.
خطر حمایت از راستگراترین و ارتجاعی‌ترین نیروهای بین المللی، به بهانۀ دشمنی با جمهوری اسلامی گردابی است که از همان ابتدای انقلاب بخش اعظم نیروهای اپوزیسیون را به درون خود کشیده است. از پناه بردن مسعود رجوی به آغوش صدام تا نامۀ اخیر ۳۰ نفر خائن به ترامپ، تا غش کردن ورشکستگان سیاسی در دل عربستان، و تا واکنشهای حامیان پیام اخیر نتانیاهو، همه و همه، نشان از این دارد که بخش اعظم اپوزیسیون، برخلاف ادعایش، کل سیاست را نه بر آرمانهای مردمی، بلکه بر کینۀ شخصی استوار کرده‌است و البته این انتقامجویی شخصی را در لفافی زیبا از شعارهای آرمانگرایانه و دلسوزانه مخفی می کند.
نتانیاهو اما این حقیقت را به خوبی می‌داند. او ژست همۀ عوام‌فریبان تاریخ را به خود می‌گیرد: او نسبت به «فقرا»ی ما ابراز دلسوزی می‌کند، و حتی نسبت به محدودیت‌های گردش اطلاعات در ایران واکنش نشان می‌دهد. جملۀ کلیدی نتانیاهو این است: «می‌دانم که دوست دارید آزادانه در اینترنت گردش کنید و ناچار نباشید برای دیدن ویدئوهایی شبیه به این از وی‌پی‌ان برای دور زدن سانسور استفاده کنید». از قضا، او راست می‌گوید. همۀ ما با خود فکر می‌کنیم که ایکاش این همه محدودیتهای کاذب و عمدتاً ناکارآمد بر سر راه اینترنت و گردش آزاد اطلاعات وجود نداشت. این بزرگترین خطر است که ما خواسته‌هایمان را از زبان متخاصم‌ترین دشمنانمان بشنویم؛ اما در عین حال، نباید فراموش کرد که یکی از مقصران تاثیرگذاریِ این سخنان فریبکارانه بر بخشی از جامعه، رفتار خود حاکمیت است. فیلترینگ بی‌مبنا و سلیقه‌ای، عدم شفافیت در برخورد با مفاسد اقتصادی و اداری، عدم اجرای آزادی‌های حقوقی و مدنیِ مصرح در قانون اساسی، تنها بخش کوچکی از لیست طولانی‌ای است که بهانۀ دخالت و دلسوزی به دست دشمنانِ مردم می‌دهد. هشیاری جامعۀ مدنی و فعالان سیاسی در این میان بسیار تعیین‌کننده است؛ ما باید بتوانیم بدون تن دادن به ساحل امنِ محافظه‌کاری و عافیت‌طلبی، و در عین نقد منصفانه و شجاعانۀ نارسایی‌های ساختاری و اجرایی موجود، از درافتادن به دام‌های پهن‌شده توسط تیم‌های رسانه‌ای و تبلیغاتیِ وابسته به دستگاه‌های امنیتی عربی-غربی اجتناب کنیم. ما باید خود به کمک خلاقیت و تعهد خودمان بر مطالبات بر حق خود از حاکمیت پافشاری کنیم، بی آنکه فریب ژستهای دلسوزانه و فریبکارانۀ دشمنانمان را بخوریم.

یک دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *